Over links of over rechts? Die vraag domineerde de berichtgeving rond Prinsjesdag. Maar waar ging het inhoudelijk over?
We analyseerden 3.460 artikelen over Prinsjesdag 2026, uit 69 landelijke en regionale dagbladen en nieuwssites, van 14 augustus tot en met 22 september. Per artikel brachten we in kaart welke partijen en politici werden genoemd en aan welke thema’s zij werden gekoppeld.
Wat leerden we?
Kabinet meest in beeld; Pro met eigen boodschap
D66 kwam het vaakst in beeld, grotendeels dankzij de premiersbonus: 70% van de vermeldingen betrof premier Jetten en andere bewindspersonen. Pro werd relatief het vaakst letterlijk geciteerd, met een duidelijke eigen boodschap: Pro wil onderhandelen over WIA-hervorming, maar zonder bezuinigingsdoel (NOS, 13 sept).
D66 kwam het vaakst in beeld, grotendeels dankzij de premiersbonus: 70% van de vermeldingen betrof premier Jetten en andere bewindspersonen. Pro werd relatief het vaakst letterlijk geciteerd, met een duidelijke eigen boodschap: Pro wil onderhandelen over WIA-hervorming, maar zonder bezuinigingsdoel (NOS, 13 sept).
Bij JA21 lag dat anders. Twee derde van de JA21-vermeldingen ging over wat anderen met de partij wilden. Zo kopte bijvoorbeeld nu.nl op Prinsjesdag: Coalitie kijkt naar ruimte bij JA21 voor akkoord met kabinet.
Het ging vooral over het spel
Meer dan de helft van de partij- en politicusvermeldingen ging uitsluitend over het proces: onderhandelen, steun zoeken, moties en stemmingen. Bijvoorbeeld in de berichtgeving over Pro en JA21, welke werden neergezet als opties waaruit het kabinet moest kiezen: links of rechts. Zo schreef Trouw half augustus: Uiteindelijk komt bij deze begroting de keuze neer op een ouderwets links of rechts.
Meer dan de helft van de partij- en politicusvermeldingen ging uitsluitend over het proces: onderhandelen, steun zoeken, moties en stemmingen. Bijvoorbeeld in de berichtgeving over Pro en JA21, welke werden neergezet als opties waaruit het kabinet moest kiezen: links of rechts. Zo schreef Trouw half augustus: Uiteindelijk komt bij deze begroting de keuze neer op een ouderwets links of rechts.
Inhoudelijk ging het om de vraag wie de rekening betaalt
Belastingen waren het grootste inhoudelijke thema en sociale zekerheid volgde. Samen waren ze goed voor iets meer dan de helft van alle inhoudelijke aandacht. Opvallend weinig aandacht was er voor klimaat en energie, wonen en het begrotingstekort.
Belastingen waren het grootste inhoudelijke thema en sociale zekerheid volgde. Samen waren ze goed voor iets meer dan de helft van alle inhoudelijke aandacht. Opvallend weinig aandacht was er voor klimaat en energie, wonen en het begrotingstekort.
Concrete eisen zorgen voor duidelijke thema-associaties
BBB werd sterk gekoppeld aan landbouw en stikstof, Pro aan sociale zekerheid en 50PLUS aan zorg. Vaak lag daar één duidelijke eis achter: BBB wilde de stikstofplannen van tafel, Pro wilde de bezuinigingen op AOW, WW en WIA terugdraaien en 50PLUS zette in op gratis gordelroosvaccinatie.
BBB werd sterk gekoppeld aan landbouw en stikstof, Pro aan sociale zekerheid en 50PLUS aan zorg. Vaak lag daar één duidelijke eis achter: BBB wilde de stikstofplannen van tafel, Pro wilde de bezuinigingen op AOW, WW en WIA terugdraaien en 50PLUS zette in op gratis gordelroosvaccinatie.
Geïnteresseerd in de verdiepende analyse, met onder meer het issueprofiel per partij?
Neem dan contact op: Stijn van Drimmelen.
